5. Ağ Sistemi İzlemesi ve İdaresi (Network Monitoring and Management)
5.1 SNMP Protokolü (Simple Network Management Protocol)
SNMP, Basit Ağ İdaresi Protokolü, ağ idaresi ile ilgili tanımlamaların toplamıdır, bu protokolün kendisini, veri tabanının tanımını da içerir. SNMP dünya çapında kullanılmaktadır. SNMP’nin uzak monitör etme (Remote Monitoring=RMON) yeteneği en önemli özelliklerinden biridir.
SNMP, (application-level-protocol) olarak tasarım edilmiştir, (application level) bir TCP/IP protokolüdür. SNMP’nin UDP (user datagram protocol) kullanıcı datagram protokolü üzerinde çalışacak şekilde geliştirilmiştir.
5.2. Ağ İzleme Komutları
"rusers" komutu:
Bu komut ağ sistemi üzerinde sisteme login olmuş kullanıcıları ekrana listeler.
Kullanım şekli $rusers parametreler
parametre olarak "I" veya "a" girilir.
a sisteme hiçbir kullanıcı login olmamış olsa bile sistem ile ilgili rapor verir.
I uzun listeleme yapar ("who" komutunun formatı gibi.
Örnek:
$rusers -la
Sending broadcast for rusersd protocol version 3…..
root localhosts:console Feb 1.12:38
root menekşe:console Feb 1.12:38
root karanfil:console Feb 1.08:35
Sending broadcast for rusersd protocol version 2….
ali erzurum:console Feb 1.08:59
control-C
$
"ping" komutu
"ping" komutu /usr/sbin dizini içindedir. Bu komut parametre olarak girilen makinanın çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesinin sağlar. Kendisine parametre olarak girilen makinaya bir istek (request) gönderir ve eğer cevap (reply) alırsa bunu rapor eder. Öngörülen (default) zaman (timeout) 20 saniyedir.
Uzaktaki bir makinaya (host) "ping" isteği (request) göndermek makinanın çalışma düzeyi hakkında bilgi vermez sadece ağ (network) yüzeyinin konfigürasyonunun yapıldığının anlaşılmasını sağlar.
Örnekler:
1. Çalışan bir makinaya "ping" isteği gönderme
$ping menekşe
menekşe is alive
2. Ağ üzerinde erişilmeyen bir makinaya "ping" isteği gönderme
$ping karanfil
no answer from karanfil
3. makinanın tanımadığı bir makinaya "ping" isteği gönderme
$ping mars
ping:unknown host mars
"spray" komutu
"ping" komutu çok alt seviye protokol (very low level protocol) kullanır. Bu yüzden bir makina "ping"’e cevap verdiği halde çok yüklü olabilir. "spray" komutu "ping" komutunda farklı olarak yüksek seviye protokoller (higher-level protocol) kullanır.spray komutunun başarısı, parça başarısı veya başarısızlığı ağ üzerinde ya da uzaktaki makinada neler olup bittiği hakkında bilgi verir.
Örnekler:
1. "spray" komutunun başarılı olduğu bir örnek
$spray menekşe
sending 1162 packets of lengh 86 to menekşe
127 packets (10.929%) dropped by menekşe
1326 packets/sec, 114043 bytes/sec
$
2. Uzaktaki makina "spray" komutuna cevap vermekte zorluk çekiyor.
$spray karanfil
sending 1162 packets of length 86 to karanfil
… SPRAYPROC_CLEAR:RPC:Timeout
3. "spray" komutuna parametre olarak girilen host sistemde tanımlı değil
$spray mars
spray:cannot clnt_create earthinet path:RPC:
name to address translation failed_n2a:
hostname not found
$
"netstat" Komutu
"netstat" komutu ağ ile ilgili veri yapılarının (data structures) statüsünü gösterir. -i parametresi ile kullanılırsa ağ yüzeylerinin (network ınterface) statüsü ile ilgili bilgi verir.
Örnek:
#netstat -i
Name Mtu Net/Dest Address Ipkts lerrs Opkts Oerrs Collis Queve
leo 8232 loopback localhost 769 0 769 0 0 0
leo 1500 leylak karanfil 211053 0 18405 0 0 0
name : Ağ yüzeyinin ismi
MTU : Ağ yüzeyinin desteklediği maximum iletme birimi (maximum transmission unit) Ethernet yüzeyi için MTU 1500 bytes, Fiber optik yüzey için 4428 byte’dır.
Net/Dest : Ağ
Address : Makinanın ismi
Ipkts/Ierrs : Girilen paketlerin sayısı
Opkts/Oerrs : Çıktı paketlerinin sayısı ve hataların sayısı
Collins : Ağ yüzeyinde oluşan çarpışmaların (collision) sayısı. Çarpışma oranını bulmak için collis/OPkts * 100 işlemini yapmamız gerekir.
%0-2 : mükemel çarpışma oranı
%3-5 : iyi sayılabilecek ağ sistemi
%5′den fazla : zayıf ağ sistemi
Queue : Yüzeyde iletilmeyi bekleyen paketlerin sayısı.
